Kwaliteit...

Zondagmorgen, 21 juni 2009.

Nog lang niet helemaal uitgeslapen, parkeer ik mijn auto op het achter-parkeerterrein van het zorgcentrum waarin mijn moeder - noodgedwongen - verblijft. Van de laatste 8 dagen ben ik er zeggen en schrijven één vrij geweest en ik heb heus wel zin om wat anders te gaan doen, maar je hebt maar één moeder die al een tijdje zit te verpieteren in een verzorgtehuis waar ze allemaal vreselijk hun best doen om het nog een beetje naar de zin van de bewoners te maken, maar de motivatie die je daarvoor nodig hebt is bijna buitenaards.

De dubbele schuifeuren geven aan dat we nu een wereld ingaan waar de factor tijd geen enkele rol meer speelt. Althans niet voor de bewoners. In de centrale hal zitten de 'kinderen' met hun ouders, dwangmatig koffie te drinken en taartjes te eten. Het hoogtepunt van de week, of toch niet zo?

Ik loop langs een tafeltje waar grijzer wordende "kinderen" hun moeder proberen te attenderen dat er naast haar een hondje zit van ander bezoekers. "kijk eens", zegt de vrouw heel luid, "Dat is een hondje!" De moeder zit echt als een zombie rechtop in een rolstoel, en staart met nietszeggende ogen recht vooruit naar een punt waar ze alles kan zien wat ze wil zien en dat is eigenlijk niets. De dochter wordt steeds narriger en tikt ma lief een aatal keren tegen de wangen en zegt: "Kijk dan, ma een hondje!" Als er nog geen reactie volgt hoor ik - al bijna op het einde van de gang: "nou dat is gezellig he, komen we voor jou en je reageert niet eens!"

Mijn moeder zit op de tweede etage van containerapartementen die geschakeld zijn en waar het zomers vrelijk warm en benauwd is. Ik neem de lift naar de 2e etage en loop daar de gang uit op weg naar de huiskamer, waarin zich bewoners bevinden. Allemaal hangend, half liggend en slapend of ingedommeld. Heel zachtjes staat de radio aan en de zon schijnt naar binnen. Ook mijn moeder zit te snurken voor het raam. Ik maak haar zachtjes wakker en neem haar mee naar haar kamer.

Ze zit recht tegenover mij, een zakje met met botten, vel over been, net 45 kilo zwaar. Gerimpeld gezicht, ingevallen, grote ogen en echt vel over been. Haar stem is bijna weg. Ze kan nog nauwelijks converseren, omdat ze zich niet goed verstaanbaar kan maken. Als ze praat hoor ik haar bijna, de stembanden zijn zwak zegt de dokter dan. Zo ziet ze er in haar grauwe kleding mensonterend uit. Je zou zo graag willen dat mensen het leed zou worden bespaard om zo je latste dagen te moeten slijten, maar weten allemaal dat dit ons allemaal boven het hoofd zou kunnen hangen.

Haar verhaal is bijna elke week hetzelfde: Ze vindt het daar niet leuk, biet gezellig, ze voelt zich eenzaam, de verpleging staat haar niet aan, ze doen allemaal rottig tegen haar, kortom het is een kakafonie van ongenoegen en frustratie. Verschrikkelijk om - elke week - maar weer te moeten horen, verschrikkelijk ook omdat ik denk dat het deels de waarheid is...

De bel gaat om kwart over twaal en mijn moeder wordt in de 'huiskamer' verwacht. Daar breng ik haar dan heen en neem afcsheid van haar. Een zielig hoopje mens waggelt achter haar rolator naar haar plaats in de eetzaal. Heel veel nietszeggende ogende kijken haar na.

De kwaliteit van het leven is iets wat moeilijk te definiëren valt. Voor de eenis werk, huisje boompje beestje en gezondheid heel belangrijk, de ander wil nog meer, of nog véél meer.
Wanneer dingen in je lijf minder gaan worden, je uitvalverschijnselen van zintuigen gaat krijgen en niet meer vrij bent om te kunen of mogen doen, wat je graag zou willen dan word je kwalitiets nivo van het leven aangetast. Naarmate iemand deformeert in een bijna altijd slapend of klagend oudje dan heeft het leven steeds minder zin. Waarom zo oud worden onder die omstandigheden?

Het is een filosofische vraag. Vanuit de kerk mogen mensen die geloven niet ingrijpen in de laatste eindstrijd en zou alleen God mogen bepalen wanneer iemand zijn kaarsje wordt uitgeblazen. Als oprechte atheïst gaat dat voor mij niet op, en zie ik alleen maar stokude mensen het ontzettende - mensonteerende - gevecht van oudjes om tegen wil en dank alles uit het leven te persen.

De Medsiche stand heeft het dan dat het gaat over behoud van "kwaliteit"....

Ik vind het verschrikkelijk om aan te moeten zien hoe wij met onze ouderen omgaan en de schrik slaat je om het hard, wanneer je bedenkt dat ook wij ooit eens aan de zorg overgeleverd zullen kunnen worden.

De kwaliteit van het leven is wat jezelf in het leven legt, en wat je pakt. Dat is belangrijk, met dat idee achter oren moet je het leven respecteren, want eens komt de dag dat het niet meer kan...

Peter van Eerden.